Park +Ride w Berlinie

                   Park and Ride-Berlin

adresy i połączenia liniami S-Bahn i U-Bahn w kierunku centrum Berlina

P+R – Altglienicke S-Bahn
12524 B- Altglienicke
Am Seegraben-Linie S9,S45

P+R – Alt-Tegel S-Bahn
13507 B- Tegel
Buddestraße-Linia U6,S25
P+R – Ahrensfelde S-Bahn
12689 B- Marzahn
Märkische Allee-Linia S7

P+R – Biesdorf S-Bahn
12683 B- Biesdorf
Wuhlgartenweg-Linia S5
P+R – Bernau S-Bahn
16321 Bernau bei Berlin
Bahnhofsplatz-Linia S2

P+R – Breitenbachplatz U-Bahn
14199 B- Dahlem
Dillenburger Straße-Linia U3
P+R – Buch S-Bahn
13125 B- Buch
Wiltbergstraße-Linia S2

P+R – Flughafen – Berlin Tegel- nie mylić z Alt_Tegel!
Flughafen
13405 Berlin Tegel-Linia U7
P+R – Friedrichshagen S-Bahn
12587 B- Friedrichshagen
Schöneicher Straße-Linia S3

P+R – Grünau S-Bahn
12527 B- Grünau
Wassersportallee-Linie S8 S, S9, S45, S46, S85
P+R-Heidelberger Platz S- + U-Bahn
10713 B- Wilmersdorf
Rudolstädter Straße–Linie U3, S41, S42, S46

P+R – Jungfernheide S- und U-Bahn
10589 B- Charlottenburg
Max-Dohrn-Straße-Linie U-Bahn U7 S-Bahn S41 S-Bahn S42
P+R – Mahlsdorf S-Bahn
10318 B- Mahlsdorf
Hönower Straße-Linia S5

P+R – Marienfelde S-Bahn
12277 B- Marienfelde
Bahnstrasse-Linia S2
P+R Marzahn S-Bahn
12689 B- Marzahn
Märkische Allee-Linia S7

P+R – Nikolassee S-Bahn
14129 B- Nikolassee
Hohenzollernplatz-Linie S1,S7
P+R – Pankow-Heinersdorf S-Bahn
13187 B- Pankow
Am Fechten Winkel-S2, S8

P+R – Rahnsdorf S-Bahn
12589 B- Rahnsdorf
Straße nach Fichtenau-Linia S3
P+R- Rudow
12355 Neukölln
Waltersdorfer Chaussee – -Linia S7

P+R – S-Bahnhof Waidmanslust
13469 B- Wittenau
Jean-Jaurès-Straße-Linia S1,S85
P+R – S-Bahnhof Berlin Hermsdorf
13467 B- Hermsdorf
Glienicker Straße-Linia S1

P+R – Spandau S- und U-Bahn
13597 B- Spandau
Stabholzgarten-Linie U7, S5
P+R – Tempelhof S- und U-Bahn
12099 B- Tempelhof
Tempelhofer Damm-Linie U6, S41,S42,S45,S46,S47,S8

P+R – Wannsee S-Bahn
14109 B- Wannsee
Nibelungenstraße-Linie S1, S7
P+R-Wuhlheide S-Bahn
10318 B- Karlshorst
Köpenicker Allee-Linia S3

Zwiedzanie Berlina z przewodnikiem podczas nocy sylwestrowej

31 grudnia 2019 r Berlin ,

Brama Branderburska – Witamy Nowy Rok 2020.
Jak co roku na odcinku Brama Brandenburska-Kolumna Zwycięstwa obchodzona jest największa oficjalna impreza sylwestrowa w Niemczech. W tym roku odbędzie się po raz 25. Setki tysięcy ludzi z niecierpliwością czekają na niezapomniane odliczanie nadchodzącego roku i spektakularne fajerwerki sylwestrowe, które można podziwiać w centrum miasta przy Bramie Brnderburskiej w okolicy Tiergarten.
Strefa imprezowa rozciąga się na odcinku 1,5 km. I co ciekawe, podczas każdej z imprez wstęp do Tiergarten jest zabroniony.

Co roku na sylwestrowe party do Berlina przyjezdzają tysiące turystów ,chcą podziwiać na żywo fajerwerki, posłuchać muzyki live i pobawić się na największej otwartej dyskotece.

Oprócz dużej sceny pokazowej, podczas której artyści krajowi i międzynarodowi występują i wstrząsają filarami Bramy Brandenburskiej, na całej trasie znajdują się wieżę DJ-ów oraz są zlokalizowane duże ekrany LED.
Sztuczne ognie to nie jedyny pokaz.
Organizatorzy zapraszają na pokaz laserowy, który rozświetli dzielnicę w sylwestrowy wieczór .
Odwiedzający mogą skorzystać z przejażdzki na diabelskim młynie. Z tej perspektywy zobaczymy Berlin in Silvster Night .
Jedzenie i picie podczas imprezy
Wzdłuż imprezy można znaleźć szeroki wybór potraw i napojów. Na straganach w strefie gastronomicznej znajdują się dania gorące i zimne oraz różne napoje alkoholowe i bezalkoholowe. Na każdy gust i każdą kieszeń.
Transmisja na żywo w telewizji
Ci, którzy nie wezmą udziału , mogą obserwować transmisję w TV ZDF.
Transmisja rozpoczyna się o godzinie 20.15
Przewodnik po Berlinie zaprasza na zabawę sylwestrową do Berlina!

Hertha Berlin ma nowego szefa

Jürgen Klinsmann szefem Hertha Berlin
Nie Bruno Labbadia czy Roger Schmid przejmują sukcesję jako trenerzy po Ante Covica, ale Jürgen Klinsmann.
55-latek ma zagwarantowany kontrakt do końca sezonu w tradycyjnym berlińskim klubie.
Zapraszamy do zwiedzania Stadionu Olimpijskiego należącego do Herthy Berlin.

Koncert charytatywny w Filharmonii Berlińskiej

Koncert charytatywny, styczeń 2020 r
W niedzielę, 26 stycznia 2020 r. o godz. 11 odbędzie się charytatywny koncert w sali wielkiej Filharmonii Berlińskiej. Tytuł koncertu: „Freiheitsklänge” Stabsmusikkorps of the Bundeswehr . Wpływy z koncertu zostaną wykorzystane na przebudowę historycznych fasad Pałacu Berlińskiego.
Bilety w cenie 25,00 EUR będą dostępne od 16 grudnia 2019 , za pośrednictwem telefonicznego dystrybutora biletów Papagena (tel. 030 – 479 974 47) oraz w Internecie przez Eventim www.eventim.de . Zniżki są dostępne dla emerytów, studentów, bezrobotnych, personelu Bundeswehry. Bilet zniżkowy kosztuje 18,00 Euro.

Przesunięcie terminu otwarcia zamku z listopada 2019r. na 2020 r .

Wielu podwykonawców na budowie nie było w stanie ukończyć prac na czas z powodu niedoboru siły roboczej. W zależności od lokalizacji na placu budowy codziennie brakowało do 200 wykwalifikowanych pracowników. Stan ten utrzymuje się od dwóch lat. Najbardziej widocznym tego przykładem jest kopuła, która miała zostać przekazana wiosną 2019 r. Firma odpowiedzialna za prace budowlane przy kopule nie była w stanie zlecić zadań podwykonawcom, nikt nie miał wystarczających zasobów i natychmiast dostępnych mocy.

Ponadto wystąpiły wady techniczne w konstrukcji technologii klimatyzacji, ogrzewania i wentylacji, które nie były od razu widoczne .Aby móc przetestować ich działanie, potrzebna jest odpowiednia pogoda: można to będzie zrobić latem 2020 roku w wysokich temperaturach zewnętrznych.

Na ceremonię otwarcia jesienią 2019 r. zaplanowano wyjątkowo piękną wystawę wyrobów z kości słoniowej. Najcenniejsze dzieła sztuki z muzeów światowych miały zostać przywiezione do Berlinskiego Zamku. Kuratorzy światowych muzeów wycofali swoje przyrzeczenia , gdy okazało sie że otwarcie zamku nie nastąpi w planowanym terminie.

Poza tym słynne łodzie z Morza Południowego, które były przechowywane na Forum Humboldta w 2018 r. nadal znajdują się w klimatyzowanych skrzyniach transportowych.

Ze względu na przeprowadzkę, która rozpocznie się dopiero latem 2020 r. otwarcie zamku zaplanowane będzie etapami. Przeniesienie Muzeów Dahlem, Kolekcji Berlina i Uniwersytetu Humboldta na Forum Humboldta z dziesiątkami tysięcy eksponatów musi nastąpić cyklicznie, etapami.


Nowe centrum informacji o zamku.


Po tymczasowym rozwiązaniu z dwoma centrami informacyjnymi z Förderverein (Forum przed budową zamku i sklepem przy Werderscher Markt 12), Förderverein wkrótce zbuduje kontener wystawieniczy po stronie Lustgarten (Schlossplatz 5, 10178 Berlin )
Na tej wystawie będzie mozna zapoznać się z historycznym obiektem i aktualną rekonstrukcją. Np. uzyskać informacje o planach, modelach i rzeźbach, a także o unikalnej technice rzeźbienia w kamieniu przy powstawaniu elewacji. Znajdzie się tam sklep ze specjalistyczną literaturą. Otwarcie centrum informacyjnego zaplanwano na 8.grudnia 2019 r.

Przewodnik po Berlinie zaprasza Państwa na uroczyste otwarcie i zwiedzanie obiektu latem przyszłego roku.

Historia Jarmarków Bożonarodzeniowych w Niemczech.

W okresie świątecznym wiele niemieckich miast lokalizuje w swoich centrach jarmark Bożonarodzeniowy – pozornie „oryginalną niemiecką” tradycję.
Dzisiejsze jarmarki Bożonarodzeniowe są fenomenem współczesnego społeczeństwa konsumenckiego lat 60. XX wieku. Chociaż istnieją średniowieczni poprzednicy, te jarmarki które znamy dzisiaj powiazane są z burżuazyjnymi świętami Bożego Narodzenia z przełomu XVIII i XIX wieku.

Każdego roku wlistopadzie/ grudniu miasta/miasteczka oczarowują przytulnym światłem, zieloną jodłą i sztucznym śniegiem zdobiącym drewniane stragany( Holzbüdchen) Od grzanego wina po ciastka i wyroby rzemieślnicze – znajdziemy wszystko, czego dusza zapragnie. Co roku w Niemczech odbywa się 2500 jarmarków Bożonarodzeniowych z około 85 milionami odwiedzających. Jarmark Bożonarodzeniowy, którego szacunkowy obrót wynosi 3 miliardy Euro, jest nie tylko popularnym magnesem turystycznym, ale także czynnikiem ekonomicznym. Za granicą Niemiec jest hitem eksportowym. W przeciwieństwie do tradycyjnego folkloru , dekoracji i prezentacji dzisiejszych jarmarków Bożonarodzeniowych, które lubią odwoływać się do historii sięgającej średniowiecza, jarmark Bożonarodzeniowy, jaki znamy z Berlina , jest zasadniczo produktem z lat 60. XX wieku. W całej swojej historii podlegał głębokim zmianom.
Pisarz Ludwig Tieck w 1835 r. opłakiwał upadek jarmarków W średniowiecznych. W swojej romantycznej narracji „Wigilia”-miejsce akcji na berlińskim jarmarku bożonarodzeniowym , pod koniec XVIII wieku. Mieszkańcy Berlina ze wszystkich klas „spacerowali po rynku radośnie i głośno” przytłoczeni wrażeniami minionymi przez „pachnące, różnorodne worki z cukrem i marcepanem, gdzie owoce, postacie wszelkiego rodzaju, zwierzęta i ludzie, wszystkie lśniły w jasnych kolorach „Nawet żebracy wtedy„ bez zazdrości dawali radość ”Zauważa coraz powszechniejszą komercjalizację jarmarków.
Goethe w „Poezji i prawdzie”podziwiał „fale i zgiełk, rozładunek i rozpakowywanie towarów”, co „zawsze wywoływało niesamowitą radość w głowach dzieci”. To bogaty i kolorowy świat, który wspominają Ludwig Tieck i Wolfgang von Goethe, prezentujący jarmark Bożonarodzeniowy jako miejsce spokoju społecznego i dobrobytu materialnego.
Chociaż kramy w czasie Adwentu istniały w Budziszynie i Dreźnie już w XV wieku, to wcale nie były to jarmarki Bożonarodzeniowe. Powstały one znacznie później, w XVII i XVIII wieku, kiedy Boże Narodzenie przekształciło się z czysto religijnego aspektu w burżuazyjny festiwal bogactwa. Wcześniej Boże Narodzenie było świętą ucztą.
Z tego powodu przez długi czas nie było potrzeby zakupu artykułów świątecznych – mało kto mógł sobie na nie pozwolić. Na rynkach, które zwykle nosiły nazwy świętych, na których odbywały się (targi Martini, Michaeli lub Nicolai), można było znaleźć prawie tylko towary powszechnego użytku. Ponadto do 1917 r. okres adwentowy był uważany za Wielki Post oferowany przez Kościół katolicki, tak że żywność i napoje przeznaczone do bezpośredniego spożycia na rynkach nie odgrywały znaczącej roli na obszarze katolickim aż do XX wieku. Wraz z nadejściem burżuazyjnego rozumienia Bożego Narodzenia zmieniły się także jarmarki Bożonarodzeniowe. Jak podkreślono w opowieściach Goethego i Tiecka oraz Sticha Hoffmanna, dziecko było coraz bardziej w centrum zainteresowania społecznego. Po raz pierwszy dzieciństwo uważano za specjalną i kształtującą fazę życia. Prezenty na Boże Narodzenie, a przede wszystkim zabawki były coraz bardziej wykwintne. W tym czasie jarmarki Bożonarodzeniowe były nadal zjawiskiem miejskim. Na oferty jarmarków mogły sobie pozwolić tylko klasy średnie i wyższe. Ale nawet dla biedniejszych mieszkańców miasta i wsi jarmark Bożonarodzeniowy był wydarzeniem towarzyskim, służący dostali w tym czasie swojego tak zwanego świątecznego talara i mieli, co rzadkie, gotówkę.Podczas zwiedzania Berlina z przewodnikiem dowiecie się Państwo jak spędzano czas na jarmarkach w Berlinie w wieku XIX.

Jarmark Bożonarodzeniowy w Berlinie -Schlossplatz.

Na miejscu dawnego pałacu republiki -siedziby Rady Państwa NRD w dzielnicy Mitte-zlokalizowano jeden z ładniejszych jarmarków bozonarodzeniowych w Berlinie. Miłośnicy spędzania czasu adwentowego na jarmarkach mogą kosztować prażone kasztany , migdały lub delektować sie grzanym winem i ponczem gruszkowym. Oczywiście serwowanych jest wiele innych mniej lub bardziej znanych Polakom potraw.
Ci, którzy wciąż nie mają prezentu pod choinkę na pewno go znajdą na jarmarku bożonarodzeniowym na Schlossplatz.
Historia jarmarku bożonarodzeniowego na Schlossplatz.
W 1932 r. piekarze i cukiernicy z całych Niemiec zwabili Berlińczyków na Schlossplatz, aby radośnie spędzić okres adwentowy i kosztować wyśmienite wyroby z różnych regionów Niemiec.; I tak do czasów II wojny światowej. W czasach NRD nie mozna było organizowac jarmarku w tym miejscu- tradycyjny jarmark został przeniesiony na parking.
Dzisiaj wrócił na swoje przedwojenne miejsce. Co więcej, rynek słynie z rzemieślniczych kramów i nostalgicznych przejażdżek. Muzycy i gawędziarze zapraszają odwiedzających i tworza klimat tego miejsca.

Godziny otwarcia ( grupy które oprowadza przewodnik po Berlinie zaczynają przygodę na jarmarkach berlińskich od godz. 16.30- zazwyczaj grupa wchodzi do Reichstagu na kopułę widokową, zwiedza Potsdamer Platz, Check Point Charlie, Pałac Łez, Aleksander Platz i przechodzi na Schlossplatz. )
Jarmark Bożonarodzeniowy na Schlossplatz odbywa się od 23 listopada do 26 grudnia.

Od poniedziałku do czwartku od 12 do 21:30
Piątek 12 do 22:30
Sobota 11 do 22:30
Niedziela od 11 do 21:30
Wigilia jest zamknięta
Wstęp: bezpłatny
Schlossplatz 1, 10178 Berlin

Fabryka Tesli w Berlinie c.d.

Grünheide za kilka lat będzie kojarzone z samochodami elektrycznymi produkowanymi przez koncern Tesla. To miejsce w południowo-wschodniej części Berlina, niedaleko lotniska Berlinczycy kojarzą z zamieszkaniem opozycjonisty z czasów DDR -Roberta Havemanna. Jego mały dom przy Möllensee stoi do dzisiaj.
Drewniana skrzynka sprzed dziesięcioleci, jest zawieszona na ścianie domu. Widnieje tam nazwisko HAVEMAN. Z szacunku dla słynnego poprzednika nowi mieszkańcy pozostawili skrzynkę.
Robert Havemann to czołowy krytyk dawnego systemu. Chemik , który w czasie wojny należał do grupy oporu. Został aresztowany i skazany na śmierć w 1943 r. przez Sąd Ludowy pod rządami Rolanda Freislera. Koledzy byli w stanie zapobiec jego egzekucji, odwołując się do jego „związanych z wojną” badań, które mógł kontynuować w więzieniu w Brandenburgii. Tutaj spotkał więźnia Ericha Honeckera. W pierwszych latach NRD Havemann był jednym z wiodących naukowców i dyrektorem Instytutu Chemii Fizycznej Uniwersytetu Humboldta. Został członkiem Izby Ludowej. Pod koniec lat pięćdziesiątych jego krytyka struktury socjalizmu w NRD narastała. Otwarcie dyskutował w latach 1963/64 w serii wykładów na temat „Naukowych aspektów problemów filozoficznych”. Coraz więcej słuchaczy z całej NRD przybywało do Berlina , aby wysłuchać jego myśli na temat prawdziwej wolności, demokracji i rewolucyjnego zreformowanego socjalizmu. Havemann stracił swoje stanowiska. Ale jego przeszłość jako bojownika ruchu oporu i znajomość więzienna z Erichem Honeckerem uchroniły go przed dalszymi represjami. Przewodnik po Berlinie oprowadzi Was „szlakiem opozycjonistów w DDR” Zapraszamy do Berlina.

Fabryka i centrum projektowana Tesli w Berlinie

Pierwsza fabryka Tesli w Europie powstanie w poblizu nowego lotniska Berlina-Branderburgia które zostanie uruchomione jesienia przyszłego roku. Będzie możliwośc zwiedzania fabryki. Według Elona Muska wybrane zostało miejsce w pobliżu budowanego na południowy-wschód od Berllina dużego lotniska, które ma zostać uruchomione jesienią 2020 roku.Tesla zamierza rozpocząć produkcję w Europie w 2021 roku „Wszyscy wiedzą, że niemiecka inżynieria jest wyjątkowa i jest to jeden z powodów, dla których lokalizujemy naszą Gigafactory Europe w Niemczech” – powiedział szef Tesli.
Fabryka Tesli powstanie na obszarze przemysłowym w Brandenburgii – Grünheide
To miejsce już kiedyś było wybrane jako jedna z opcji do budowy fabryki BMW. Ogłoszenia o pracy w „Gigafactory 4” można już uzyskać na niemieckiej stronie Tesli. Więcej na stronie
https://www.sueddeutsche.de/wirtschaft/elon-musk-tesla-berlin-1.4679925

Przewodnik po Berlinie odbierze grupę przylatująca na berlińskie lotnisko.

Lotniska w Berlinie goszczą turystów z całego świata.

Czynne są dwa:
Port lotniczy Berlin Schönefeld (kod IATA: SXF), otwarty w 1946 roku
Port lotniczy Berlin-Tegel (TXL), otwarty w 1948 r
W budowie port lotniczy Berlin-Brandenburgia (BER)-czeka na otwarcie
nieczynne:
Lotnisko Staaken, otwarte w 1915 r., zamknięte w 1953 r
Lotnisko Berlin-Johannisthal, otwarte w 1909 r., wycofane z eksploatacji w 1952 r
Lotnisko Berlin-Gatow, otwarte w 1935 r., wycofane z eksploatacji w 1994 r
Lotnisko Berlin-Tempelhof, otwarte w 1923 roku, zostało zamknięte w 2008 roku
Do czasu otwarcia portu lotniczego Berlin Brandenburg i związanego z tym przewidywanego zamknięcia portu lotniczego Berlin-Tegel lotniska w Berlinie zostaną połączone pod kodem IATA „BER”.
Lotnisko Tegel znajduje się w północnej dzielnicy Berlina Reinickendorf i jest połozone bliżej centrum Berlina miasta niż lotnisko Schönefeld. W ciągu najbliższych kilku lat Tegel powinien zostać zamknięty, a cały ruch lotniczy w regionie zostanie przejęty przez nowe lotnisko Berlin BER Willy Brandt w Brandenburgii.
Transport na lotnisko Tegel: ekspresowy autobus TXL , X9
Lotnisko Tegel nie ma bezpośredniego połączenia z S-Bahn ani U-Bahn. Ale można szybko dostać się do miasta ekspresowym autobusem TXL. Kursuje co sześć minut między lotniskiem Tegel przez dworzec główny do przystanku Robert-Koch-Platz. W zależności od pory dnia podróż z lotniska do głównego dworca kolejowego zajmuje od 20 do 30 minut. Taryfa: Bilet w jedną stronę 2,80 Euro- strefa AB.
Do Berlina Zachodniego najlepiej dojechać z Tegel autobusem ekspresowym X9. Dojeżdża co pięć do dziesięciu minut między lotniskiem Tegel a dworcem Zoo. W zależności od pory dnia dotarcie do stacji metra Jakob-Kaiser-Platz (U7), stacji metra Jungfernheide i Ernst-Reuter Platz (U2) zajmuje około 20 minut. Przejazd kosztuje 2,80 euro za osobę. Inne połączenia autobusowe do Berlna Zachodniego- autobus linii 109, 128.
Przejazd Taxi-
Bahnhof Zoo-Tegel : ok. 30 Euro City-East
Alexanderplatz-Tegel ok. 40Euro
Airport Tegel – Schönefeld Airport: ok. 70 Euro
Turyści przylatujący do Berlina mogą zamówić busy lub autokary turystyczne. Pomoże w tym przewodnik po Berlinie. Załatwi wszelkie formalności, wskażę najkorzystniejszą oferte.

zielona strefa, zielona plakietka? o czym nas informuje?

Strefa ekologiczna Berlin- tzw. zielona strefa-zielona plakietka -informacja dla turystów odwiedzających Berlin.
Miasto Berlin postanowiło w styczniu 2007r. wprowadzić w życie strefę ekologiczną. Zielona strefa ekologiczna obejmuje obszar miasta zaznaczony na mapie.
Co to jest strefa ekologiczna?
Strefy niskoemisyjne to obszary, w których mogą jeździć tylko pojazdy spełniające określone normy emisji. Pojazdy (samochody osobowe i ciężarowe oraz autokary turystyczne ) muszą być oznaczone naklejkami na przedniej szybie. Strefy ekologiczne to ograniczenie emisji zanieczyszczeń powodowanych przez ruch drogowy. Priorytetem jest obecnie ograniczenie emisji cząstek stałych i NOx. Strefy istnieją nie tylko w Berlinie.
Zakaz wjazdu powiązany jest ze strefą ekologiczną -umożliwia jedynie wjazd pojazdom z zieloną plakietką (EURO 4).
Jak klasyfikuje się strefy środowiskowe?
Obecnie istnieją cztery grupy zanieczyszczeń, które emitują drobny pył. Plakietki są dostępne w trzech kolorach: czerwonym, żółtym-nieaktualne i zielonym. Dla tych kierowców, którzy podróżują z czerwoną lub żółtą plakietką nie ma już miejsca w Berlinie. Od 2015 r. większość stref zakazu ruchu zezwala na prowadzenie pojazdów tylko z zieloną plakietką ekologiczną. Każdy kto naruszy przepis musi liczyć się z grzywną w wysokości 80 Euro. Nawet parkowanie z nieprawidłową plakietką w strefie ekologicznej jest uważane za wykroczenie prawne, nawet jak wjedziesz na lawecie. Już coraz rzadziej się zdarza że do Berlina przyjeżdzaja autokary turystyczne bez wymaganych katalizatorów. Zaleca się zakup zielonej plakietki ekologicznej tylko w tym przypadku kiedy auto/autokar turystyczny spełnia niezbędne warunki. Jeśli zakupicie w Internecie plakietkę , przykleicie na szybę a Wasz pojazd nie będzie spełniał norm , to bedziecie mieli problem. Istnieją też pojazdy zwolnione z posiadania naklejki: oprócz pojazdów elektrycznych należą do nch między innymi ciągniki rolnicze i leśne, pojazdy dwu- i trzykołowe oraz samochody zabytkowe posiadające tablicę rejestracyjną H.